Samolot może wystartować z opóźnieniem, a mimo to dotrzeć na miejsce prawie zgodnie z planem. Dlatego pytanie: po ilu godzinach opóźnienia należy się odszkodowanie nie dotyczy godziny startu, lecz chwili faktycznego przylotu. Zasadniczy próg to 3 godziny opóźnienia na lotnisku docelowym. Jeśli spełniasz pozostałe warunki, linia lotnicza może być zobowiązana wypłacić Ci od 250 do 600 euro.
To nie jest zwrot za kawę na lotnisku ani rekompensata uznaniowa. Jest to ryczałtowe odszkodowanie przewidziane przez rozporządzenie WE nr 261/2004. Przewoźnik nie może odmówić tylko dlatego, że kupiłeś tani bilet, leciałeś na wakacje czarterem albo nie poniosłeś dodatkowych kosztów.
Po ilu godzinach opóźnienia przysługuje odszkodowanie?
Odszkodowanie przysługuje co do zasady wtedy, gdy na lotnisko docelowe dotrzesz co najmniej 3 godziny po planowanym czasie przylotu. Za moment przylotu uznaje się zwykle otwarcie co najmniej jednych drzwi samolotu, pozwalające pasażerom opuścić pokład. Nie liczy się więc samo przyziemienie ani chwila, w której samolot podjeżdża pod rękaw.
Przykład: planowy przylot był o 18:00, a drzwi otwarto o 20:57. Opóźnienie wyniosło 2 godziny i 57 minut, więc odszkodowanie ryczałtowe nie przysługuje. Jeżeli drzwi otwarto o 21:01, próg 3 godzin został przekroczony i warto sprawdzić roszczenie.
Liczy się opóźnienie na końcu podróży wskazanej na jednej rezerwacji. Gdy lecisz z przesiadką, pierwszy odcinek może być opóźniony nawet krócej niż 3 godziny, ale przez utraconą przesiadkę dotrzesz do celu ponad 3 godziny później. W takim przypadku możesz mieć prawo do odszkodowania za całą podróż.
Ile wynosi odszkodowanie za opóźniony lot?
Wysokość świadczenia zależy od długości trasy, a nie od ceny biletu. Przepisy przewidują trzy podstawowe stawki:
- 250 euro – dla lotów do 1500 km,
- 400 euro – dla lotów wewnątrz UE dłuższych niż 1500 km oraz innych lotów od 1500 do 3500 km,
- 600 euro – dla pozostałych lotów, najczęściej dalekodystansowych powyżej 3500 km.
Kwota jest należna każdemu pasażerowi osobno, także dziecku mającemu własne miejsce lub bilet. Dla rodziny czteroosobowej opóźnienie lotu może więc oznaczać roszczenie o 1000, 1600 albo 2400 euro – zależnie od trasy.
Przy długich trasach obowiązuje ważny wyjątek. Jeżeli przewoźnik zaoferował lot zastępczy, a opóźnienie w miejscu docelowym nie przekroczyło 4 godzin, kwota 600 euro może zostać obniżona o połowę. Nie oznacza to jednak automatycznej utraty prawa do pieniędzy.
Kiedy rozporządzenie UE chroni pasażera?
Przepisy mają zastosowanie, gdy lot wylatuje z lotniska w Unii Europejskiej – niezależnie od tego, czy obsługuje go europejska, czy zagraniczna linia. Ochrona obejmuje też loty do UE z kraju spoza Unii, ale tylko wtedy, gdy przewoźnik posiada unijną licencję.
W praktyce pasażer lecący z Warszawy do Egiptu jest chroniony bez względu na linię. Natomiast przy locie z Egiptu do Warszawy znaczenie ma to, czy rejs wykonywa przewoźnik unijny. Podobne zasady dotyczą Norwegii, Islandii i Szwajcarii, które również są objęte systemem ochrony pasażerów.
Ważne jest też, aby stawić się do odprawy na czas i mieć potwierdzoną rezerwację. Roszczenie może dotyczyć lotów regularnych, czarterowych oraz podróży kupionych w pakiecie wakacyjnym. Biuro podróży nie zastępuje tutaj linii lotniczej – za wypłatę odszkodowania zasadniczo odpowiada przewoźnik faktycznie wykonujący lot.
Nie każde opóźnienie oznacza wypłatę
Linia może uwolnić się od obowiązku zapłaty, jeśli wykaże wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, których nie mogła uniknąć mimo podjęcia racjonalnych działań. To wyjątek, a nie wygodna etykieta, którą przewoźnik może przykleić do każdej awarii.
Za takie okoliczności mogą zostać uznane na przykład zamknięcie przestrzeni powietrznej, poważne zagrożenie bezpieczeństwa, ekstremalna pogoda faktycznie uniemożliwiająca wykonanie rejsu czy strajk kontroli ruchu lotniczego. Każdy przypadek wymaga jednak oceny w odniesieniu do konkretnego lotu, lotniska i dnia podróży.
Zwykła usterka techniczna samolotu, rotacyjne opóźnienie poprzedniego rejsu, braki kadrowe lub problemy organizacyjne przewoźnika często nie zwalniają linii z odpowiedzialności. Linie lotnicze nierzadko odmawiają wypłaty, powołując się ogólnie na „przyczyny operacyjne” albo „nadzwyczajne okoliczności”, bez przedstawienia dowodów. Taka odpowiedź nie przesądza o braku roszczenia.
Opieka na lotnisku przysługuje wcześniej niż odszkodowanie
Próg 3 godzin dotyczy ryczałtowego odszkodowania za opóźnienie w miejscu docelowym. Prawo do opieki może powstać już wcześniej. Przy trasach do 1500 km przewoźnik powinien zapewnić pomoc po 2 godzinach oczekiwania, przy wielu trasach średniego zasięgu po 3 godzinach, a przy lotach dalekodystansowych po 4 godzinach.
Opieka obejmuje adekwatne posiłki i napoje, możliwość wykonania dwóch połączeń lub wysłania wiadomości oraz, gdy konieczny jest nocleg, hotel i transport między lotniskiem a hotelem. Jeśli linia nie zapewniła tych świadczeń, zachowaj rachunki. Możesz dochodzić zwrotu rozsądnych, koniecznych wydatków niezależnie od odszkodowania ryczałtowego.
Nie kupuj jednak luksusowych usług z założeniem, że przewoźnik pokryje wszystko. Wydatki powinny odpowiadać sytuacji: posiłek, podstawowe napoje, nocleg w rozsądnej cenie i konieczny dojazd są łatwiejsze do odzyskania niż kosztowna kolacja czy apartament premium.
Jak dochodzić pieniędzy po opóźnionym locie?
Zacznij od zabezpieczenia podstawowych dokumentów: potwierdzenia rezerwacji, kart pokładowych, informacji o rzeczywistym czasie przylotu i rachunków za wydatki poniesione podczas oczekiwania. Warto zrobić zdjęcie tablicy odlotów oraz zachować wiadomości SMS i e-maile od przewoźnika. Nie są one zawsze konieczne, ale pomagają odtworzyć przebieg zdarzenia.
Następnie trzeba ustalić, czy lot podlega rozporządzeniu, jaka była faktyczna skala opóźnienia oraz czy wskazywana przez linię przyczyna rzeczywiście ma charakter nadzwyczajny. Dopiero wtedy składa się roszczenie do przewoźnika. Wniosek powinien obejmować dane pasażera, numer rezerwacji, numer lotu, datę podróży, żądaną kwotę i numer rachunku do wypłaty.
Na odpowiedź linii czasem czeka się miesiącami. Część przewoźników proponuje voucher zamiast pieniędzy, a część odmawia bez pełnego uzasadnienia. Voucher nie musi być dla Ciebie korzystny – może mieć krótki termin ważności, ograniczenia użycia i niższą realną wartość niż należna kwota w gotówce.
Jeżeli nie chcesz prowadzić korespondencji i sporu samodzielnie, AirCompensa może przejąć analizę sprawy, kontakt z linią oraz reprezentację także wtedy, gdy konieczne jest postępowanie sądowe. Rozliczenie działa na zasadzie no win, no fee, a prowizja wynosi stałe 20% brutto również na etapie sądowym. Nie ryzykujesz kosztów z góry, a przewoźnik dostaje do rozmowy specjalistę, nie pasażera pozostawionego samemu sobie.
Czy trzeba działać od razu?
Nie odkładaj sprawy bez powodu. Dokumenty z czasem giną, a przewoźnikowi łatwiej zasłaniać się brakiem danych operacyjnych. W Polsce roszczenia związane z przewozem lotniczym co do zasady przedawniają się po roku, dlatego bezpiecznie jest rozpocząć działania możliwie szybko po podróży.
Jeżeli lot był kilka miesięcy temu, nadal może być czas na odzyskanie pieniędzy. Kluczowe są data lotu, trasa, przewoźnik i rzeczywista godzina dotarcia do celu. Nawet jeśli linia już raz odmówiła, sprawa nie musi być przegrana.
Zachowaj dokumenty po każdym zakłóconym locie i nie przyjmuj pierwszej odmowy za ostateczną odpowiedź. Trzy godziny opóźnienia mogą kosztować Cię dzień podróży – nie powinny też automatycznie kosztować Cię należnych pieniędzy.