Odwołany lot potrafi zrujnować urlop, ważne spotkanie albo powrót do domu. Dobra wiadomość jest taka, że odpowiedź na pytanie, ile można dostać za odwołany lot, często nie zależy od ceny biletu. W wielu przypadkach pasażerowi przysługuje ryczałtowe odszkodowanie od 250 do 600 euro – niezależnie od tego, czy leciał tanimi liniami, na czarterze czy w klasie ekonomicznej.
Kwotę określa rozporządzenie WE nr 261/2004. Przewoźnicy nie zawsze informują o tych prawach jasno, a część wniosków odrzucają, powołując się na okoliczności nadzwyczajne. Warto więc wiedzieć, czego dokładnie można żądać i kiedy odmowa linii lotniczej nie kończy sprawy.
Ile można dostać za odwołany lot według UE 261?
Wysokość odszkodowania jest stała i zależy przede wszystkim od długości trasy, a nie od kosztu rezerwacji czy liczby osób na bilecie. Każdy uprawniony pasażer otrzymuje własne odszkodowanie, także dziecko mające potwierdzoną rezerwację i własne miejsce.
| Długość lotu | Odszkodowanie za pasażera | |—|—:| | Do 1500 km | 250 euro | | Loty wewnątrz UE powyżej 1500 km oraz inne loty od 1500 do 3500 km | 400 euro | | Loty powyżej 3500 km | 600 euro |
Przykładowo, za odwołany lot z Warszawy do Rzymu najczęściej można otrzymać 400 euro na osobę. Rodzina z czwórką pasażerów może więc dochodzić łącznie 1600 euro. Przy odwołanym połączeniu dalekodystansowym, na przykład z Europy do Stanów Zjednoczonych, stawka może wynieść 600 euro dla każdego podróżnego.
Odległość liczy się według trasy lotniczej między lotniskiem wylotu a lotniskiem docelowym, a nie według liczby kilometrów przejechanych później samochodem czy pociągiem. Jeśli podróż obejmowała przesiadkę na jednej rezerwacji, znaczenie może mieć odległość do miejsca docelowego wskazanego na bilecie.
Kiedy odwołany lot daje prawo do odszkodowania?
Samo skasowanie rejsu nie przesądza jeszcze o wypłacie 250, 400 lub 600 euro. Kluczowe jest to, kiedy przewoźnik poinformował pasażera o odwołaniu oraz z jakiego powodu lot nie doszedł do skutku.
Zasadniczo odszkodowanie przysługuje, gdy informacja o anulowaniu dotarła do pasażera mniej niż 14 dni przed planowanym odlotem. Jeżeli linia zawiadomiła o zmianie od 7 do 14 dni wcześniej, może uniknąć płatności tylko wtedy, gdy zaoferowała lot alternatywny w odpowiednich godzinach. Wylot nie może nastąpić więcej niż dwie godziny wcześniej, a przylot nie więcej niż cztery godziny później niż pierwotnie planowano.
Przy informacji przekazanej mniej niż 7 dni przed odlotem warunki są jeszcze korzystniejsze dla pasażera. Alternatywny lot musi wystartować najwyżej godzinę wcześniej i dotrzeć do celu mniej niż dwie godziny po planowanym czasie. Jeśli propozycja nie spełnia tych kryteriów, odszkodowanie może być należne.
Prawo do roszczenia obejmuje loty wylatujące z lotniska w Unii Europejskiej, Islandii, Norwegii lub Szwajcarii, niezależnie od narodowości przewoźnika. Dotyczy też rejsów przylatujących do tych państw, jeśli obsługuje je linia zarejestrowana w UE, Islandii, Norwegii lub Szwajcarii. To szczególnie istotne przy lotach powrotnych spoza Europy.
Zwrot pieniędzy za bilet to nie to samo co odszkodowanie
Linie lotnicze często proponują zwrot ceny biletu i przedstawiają go jako pełne rozwiązanie problemu. To nie zawsze wystarcza. Zwrot kosztu niewykorzystanego biletu, lot zastępczy albo zmiana terminu podróży to obowiązki przewoźnika po odwołaniu rejsu. Odszkodowanie z UE 261 jest osobnym świadczeniem za niedogodność, czas i dezorganizację podróży.
Po anulowaniu lotu pasażer powinien mieć realny wybór: zwrot pieniędzy, zmianę planu podróży na najbliższy możliwy termin albo lot w późniejszym dogodnym terminie. Jeżeli czekanie na lot zastępczy się przedłuża, linia powinna zapewnić posiłki, napoje, możliwość kontaktu oraz – gdy jest to konieczne – nocleg i transport do hotelu.
W praktyce warto zachować potwierdzenie rezerwacji, informację o anulowaniu, karty pokładowe, jeśli zostały wydane, oraz rachunki za rozsądne wydatki poniesione podczas oczekiwania. Odszkodowanie ryczałtowe i zwrot takich kosztów mogą być dochodzone równolegle.
Kiedy linia lotnicza może odmówić wypłaty?
Przewoźnik nie musi płacić odszkodowania, jeżeli wykaże wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, których nie mógł uniknąć mimo podjęcia racjonalnych środków. Nie wystarczy jednak ogólne zdanie o problemach operacyjnych. To linia ma obowiązek wskazać konkretną przyczynę i udowodnić, że rzeczywiście nie miała nad nią kontroli.
Za potencjalnie nadzwyczajne mogą zostać uznane między innymi poważne ograniczenia kontroli ruchu lotniczego, zamknięcie lotniska, wyjątkowo niebezpieczna pogoda czy zagrożenia bezpieczeństwa. Każdy przypadek trzeba oceniać osobno. Zła pogoda na innym lotnisku, ogólne braki załogi albo późne podstawienie samolotu nie oznaczają automatycznie, że przewoźnik jest zwolniony z odpowiedzialności.
Zwykłe usterki techniczne, problemy z rotacją samolotu, kłopoty organizacyjne czy brak personelu często pozostają po stronie linii. Pasażerowie rezygnują z dochodzenia roszczeń właśnie dlatego, że otrzymują lakoniczną odmowę. Tymczasem warto ją zweryfikować, zwłaszcza gdy przewoźnik nie przedstawia dokumentów ani konkretnego wyjaśnienia.
Czy przy locie zastępczym kwota może być niższa?
Tak, ale tylko w określonych sytuacjach. Jeżeli przewoźnik zapewnił zmianę trasy, a pasażer dotarł do celu z niewielkim opóźnieniem, odszkodowanie może zostać obniżone o 50 procent.
Dotyczy to przylotu opóźnionego maksymalnie o dwie godziny przy trasach do 1500 km, o trzy godziny przy trasach do 3500 km oraz o cztery godziny przy trasach dłuższych. W takim przypadku stawki wynoszą odpowiednio 125, 200 albo 300 euro. To nadal odszkodowanie, a nie jedynie zwrot kosztu biletu.
Nie każda propozycja lotu alternatywnego jest korzystna. Lot następnego dnia, przesiadka na drugim końcu Europy lub zmiana lotniska mogą oznaczać realne koszty i utratę czasu. Przed zaakceptowaniem rozwiązania przedstawionego przez linię warto sprawdzić godziny dotarcia do ostatecznego celu, a nie tylko godzinę startu nowego rejsu.
Jak odzyskać pieniądze bez sporu z linią na własną rękę?
Najpierw trzeba ustalić podstawowe fakty: numer lotu, datę, trasę, moment przekazania informacji o odwołaniu oraz zaproponowane przez przewoźnika rozwiązanie. Te dane pozwalają ocenić, czy spełnione są warunki rozporządzenia UE 261.
Następnie można skierować roszczenie do linii. Problem pojawia się, gdy przewoźnik milczy, przeciąga sprawę przez wiele miesięcy albo odmawia wypłaty, używając ogólnych argumentów. Wtedy konieczna bywa analiza dokumentów, ponowne wezwanie do zapłaty, a czasem postępowanie sądowe. To etap, na którym pasażer nie powinien zostawać sam naprzeciw działu prawnego dużej linii lotniczej.
AirCompensa prowadzi takie sprawy kompleksowo – od oceny szans, przez kontakt z przewoźnikiem, po reprezentację przed sądem. Model jest prosty: brak wygranej oznacza brak opłaty, a prowizja wynosi stałe 20% brutto także wtedy, gdy sprawa wymaga drogi sądowej. Dzięki temu pasażer nie musi wybierać między dochodzeniem swoich praw a ryzykiem dodatkowych kosztów.
Nie zakładaj, że odwołany lot i zwrot za bilet zamykają sprawę. Zachowaj dokumenty, sprawdź termin przekazania informacji i nie pozwól, by ogólna odmowa przewoźnika przesądziła o pieniądzach, które mogą należeć się Tobie i osobom podróżującym razem z Tobą.